Układ krwionośny i serce - silnik napędowy organizmu

Serce i układ krwionośnyUkład krwionośny i serce - silnik napędowy organizmu. W organizmie człowieka bez przerwy zachodzą przemiany fizykochemiczne mające znaczny wpływ na odpowiednie funkcjonowanie poszczególnych narządów. Za pomocą milionów połączeń nerwowych możliwe jest reagowanie człowieka na bodźce dostarczane z zewnątrz lub wewnątrz.

Dzięki temu człowiek może kierować odpowiednimi czynnościami, które w danej chwili są potrzebne. Ciało człowieka jest doskonale skonstruowaną całością, co dzień działające z taką samą siłą.

Prawidłowe funkcjonowanie organizmu jako całość jest możliwe dzięki wspólnemu działaniu wszystkich narządów. Każda komórka ciała musi ze sobą współgrać, by organizm cieszył się zdrowiem. Dlatego warto poznać tajemnice, jakie skrywa nasz organizm. Na początek warto by zgłębić tajniki jednego z najbardziej popularnych, a zarazem mało poznanych układów jakim jest układ krwionośny.

Doświadczenia eksperymentalne, które przeprowadzał William Harvey pozwoliły ustalić kierunek przepływu krwi. Nikt jednak nie potrafił przypisać roli serca w całym tym układzie, aż do roku 1628, kiedy to właśnie Harvey w swojej pracy stwierdził, że krew żyłami płynie zawsze w kierunku serca. Dodatkowo potwierdził tezę, że serce zajmuje najważniejsze miejsce w układzie krwionośnym, ponieważ jest pompą do podtrzymywania nieustannego obiegu krwi.

Układ krwionośny, wraz z układem limfatycznym tworzą układ krążenia - kiedy to krew i limfa krążą zgodnie po całym organizmie. Z serca wypływa tętnicami, a po przeprowadzeniu całego obiegu wraca znów do serca żyłami. Ciśnienie krwi zmniejsza się, gdy krew jest daleko od serca (np. w obwodowych partiach ciała). Stosunkowo w kończynach ciśnienie jest o wiele mniejsze, niż w klatce piersiowej. Samo pulsowanie serca nie wystarczy do przenoszenia krwi przez cały krwiobieg, jednak krew dociera do wszystkich miejsc w ciele człowieka. Jest to możliwe dzięki pomocy tętnic, które są wyposażone we własną mięśniówkę i to właśnie ona pulsuje.

Układ krwionośny składa się z różnych rodzajów połączeń, którymi są: tętnice, żyły oraz naczynia włosowate. Wszystkie te naczynia biorą aktywny udział w transportowaniu krwi do organów. Odbywa się to za pomocą obiegów: dużego i małego.

Krwiobieg duży rozpoczyna się w lewej komorze serca, gdzie krew bogata w tlen przez zastawkę aortalną wypływa do głównej tętnicy ciała (aorty). Dalej rozgałęzia się ona na mniejsze tętnice i tętniczki, a następnie utlenia wszystkie narządy ciała poprzez naczynia kapilarne. Powracająca żyłami krew jest uboga w tlen i przechodzi do prawego przedsionka serca, skąd przedostaje się do prawej komory przez zastawkę trójdzielną. Odtlenowana krew znajdująca w prawej komorze serca jest wypompowywana do pnia płucnego, gdzie rozgałęzia się na dwie tętnice płucne. W pęcherzykach płucnych dochodzi do wymiany gazowej. Utlenowana krew powraca żyłami płucnymi do lewego przedsionka serca, gdzie poprzez zastawkę dwudzielną krew wpływa do lewej komory serca. Kończy się mały krwiobieg, który zwany jest krwiobiegiem płucnym.

Budowa serca i jego umiejscowienie w ciele człowieka - małe i mocne

Serce jest organem, którego wymiary nie są imponujące, lecz poprzez nieustanną pracę jaką wykonuje jest postrzegane jako najważniejsze dla naszego organizmu. Zbudowany z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej, która sprawia, że jest on niezależny od naszej woli. Nie możemy nim kierować, wydawać mu rozkazów i decydować, kiedy ma pracować intensywniej a kiedy ma przystopować. Jest centralnym narządem układu krwionośnego także strunowców, stawonogów, pazurnic, mięczaków i ramienionogów. Jako centralny narząd umieszczony jest w klatce piersiowej, w śródpiersiu środkowym. Otoczony jest specjalnym workiem, zwanym osierdziem.

Serce składa się z czterech jam, dokładniej mówiąc są to 2 przedsionki oraz dwie komory. Wszystko po to, by wykonywać ważną pracę dla naszego organizmu. Statystycznie przez godzinę serce może przetoczyć ponad 350 litrów krwi, a działając przez całe życie bez przerwy uderza ponad 3 miliardy razy! Mało kto by przypuszczał, jak ważny jest dla naszego organizmu ten organ, który waży przeciętnie 300g i jest wielkości pięści. W porównaniu do całej masy ciała, u średniego człowieka ważącego 65kg serce stanowi niecały procent.

Przedsionkowi prawemu można przypisać ważną funkcję, jaką jest zbieranie krwi z całego organizmu oprócz płuc. Uchodzi do niego żyła główna górna i dolna, a także zatoka wieńcowa. Komora prawa jest kształtu półksiężyca; jest miejscem, gdzie z przedsionka prawego przez zastawkę trójdzielną wpływa do płuc. Ciekawostką jest, że w tej komorze krew pompowana jest pod znacznie mniejszym ciśnieniem niż w komorze lewej, gdzie widoczna jest cieńsza ściana komory prawej. Przedsionek lewy zawiera żyły, które zbierają krew z płuc, a są to: żyła płucna dolna lewa i prawa a także żyła płucna górna lewa i prawa. Ciekawostka: na ścianie tylnej przedsionka zaznacza się przełyk, a na przedniej aorta i pień płucny. Komora lewa to miejsce, skąd wypływa krew do tętnicy głównej i odżywia cały organizm. Jej ściana jest grubsza i wynosi 15mm.

Serce składa się z trzech warstw, które pokrywają serce, a także znajdują się w środku tego organu. Pierwszą warstwą jest wsierdzie, które znajduje się najbardziej wewnątrz organu. To właśnie nim wyścielone są powierzchnie komór i przedsionków. Wnikają do niego zakończenia nerwowe oraz drobne naczynia włosowate. Środkową warstwą serca jest [b]śródsierdzie[/b], bardzo ważne pod względem czynnościowym. Ostatnią warstwą, najbardziej położoną zewnętrznie jest nasierdzie. Pełni głównie funkcje ochronne, a płyn osierdziowy zmniejsza tarcie podczas pracy serca. Ciekawostka: podczas skurczu komór depolaryzacja następuje od wsierdzia do osierdzia.

Najważniejsze funkcje układu krwionośnego

Kiedy wiadomo już, że serce jest organem najważniejszym w funkcjonowaniu organizmu, warto by przyjrzeć się dokładnie pracy tego narządu. Ma wiele zauważalnych gołym okiem zalet, ale z pewnością o niektórych czasem się zapomina, choć są tak ważne. Funkcje serca, będą stricte związane z działaniem układu krwionośnego. Najbardziej banalną, a jednocześnie najważniejszą funkcją będzie z pewnością transport krwi po organizmie. Inaczej nie żylibyśmy, a nasze organy z pewnością nie mogłyby cieszyć się sprawnością. Informacja ta pojawia się już w podstawówce, a w miarę rozwoju ewoluuje do miana najważniejszej funkcji w obrębie układu krwionośnego. To prawda, transport krwi i składników odżywczych za jej pośrednictwem to zdecydowanie najważniejsza funkcja. Jest ona także bardzo ogólnie przedstawiona, gdyż to, co znajduje się w krwi człowieka nie ogranicza się tylko do podstawowych składników odżywczych.

W transportowanej krwi znajdują się także pierwiastki, które utrzymują równowagę kwasowo-zasadową a także hormony, które odpowiadają za ważne przemiany chemiczne w organizmie. Wiadomo jest, że krew jest dostawcą wielu dobrych substancji dla naszego organizmu, nie tylko odżywiających nasz organizm.

Odpowiada za transport gazów oddechowych z płuc i do płuc. Jako, iż krew aktywnie uczestniczy w przemianie gazowej, ten transport również jest ważny. Właściwości krwi, a dokładniej składniki morfologiczne w niej zawarte pozwalają zachować człowiekowi odpowiednią jej ilość nawet przy drobnych zranieniach. Stoi za tym krzepnięcie krwi, czyli prawidłowa praca trombocytów w stanach zagrożenia życia człowieka. Chronią one przed wykrwawieniem, w odpowiedniej chwili tworząc skrzep, czyli barierę dla krwi. Tkanka łączna płynna, jak inaczej można nazwać krew, ma za zadanie regulacji temperatury ciała. Utrzymanie homeostazy ma na celu zachowanie odpowiedniego poziomu pH równego 7.

Układ krążenia wspomaga także układ limfatyczny, który ma również bardzo ważną funkcję w organizmie. Chociaż jest to rola pomocnicza, jest bardzo ważna dla utrzymania homeostazy. Chroni on organizm przed drobnoustrojami wnikającymi z zewnątrz, a także buntowaniem się własnych komórek organizmu tworzących reakcję autoimmunologiczną. Układ limfatyczny wraz ze swymi gruczołami oraz limfocytami usuwa wszystkie zagrożenia chorobotwórcze dla naszego organizmu.

Gdy z układem zaczyna się dziać źle...

Lekarze oraz wszystkie osoby związane w pewien sposób ze służbą zdrowia przestrzegają, by nie bagatelizować żadnych objawów chorobowych, które wydają się nam nie do końca normalne. Mają rację. Choroby związane z układem krążenia przeważnie postępują nagle, nie zawsze pozostawiają szansę na skuteczne leczenie. Jak w każdym przypadku chorobowym istnieje czynnik, który znacznie zwiększa ryzyko rozwoju choroby, tak układ krwionośny ma ich kilkanaście. Należy je zminimalizować, by uniknąć szkodliwych skutków wystąpienia choroby. Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych powinna zajmować się:

  • nieprawidłowym żywieniem związanym z wysokokaloryczną dietą;
  • paleniem tytoniu;
  • małą aktywnością fizyczną, przebywaniem na świeżym powietrzu;
  • podwyższonym ciśnieniem tętniczym;
  • zwiększonym stężeniem cholesterolu LDL oraz obniżonym stężeniem cholesterolu HDL w osoczu;
  • nadwagą i otyłością;
  • zwiększeniem w osoczu: homocysteiny, lipoproteiny A oraz fibrynogenu.

Wyeliminowanie właśnie tych czynników ze swojego życia wymaga silniejszej woli, to zdecydowana zmiana w życiu, która skutkować może zyskaniem zdrowia. Niestety większość pacjentów decyduje się na tę zmianę zdecydowanie za późno, po incydencie sercowo-naczyniowym. Jednak lepiej za późno, niż wcale. W przypadku chorób naczyniowych sercowych bardzo ważnym jest, by nie bagatelizować żadnych zmian chorobowych. Poniżej prezentujemy objawy, na które trzeba zwracać uwagę, by uniknąć poważniejszych skutków rozwijających się chorób.

Duszność

Jest to objaw chorobowy, który podlega na subiektywnym odczuciu braku powietrza. Wtedy właśnie mięśnie oddechowe są we wzmożonym wysiłku. Duszności można podzielić na ostre i przewlekłe, a także na sercowe, płucne i inne. Wynika z tego, że duszność nie zawsze będzie objawem choroby sercowej.

Sinica

Zdecydowanie charakterystyczny objaw dla chorób naczyniowych, który polega na sinym, czasem nawet niebieskawym zabarwieniem skóry i błon śluzowych. Spowodowane jest to zwiększoną ilością hemoglobiny odtlenowanej we krwi włośniczkowej. Może mieć postać centralną i obwodową; pierwsza będzie dotyczyć całego ciała, ta druga rąk lub nóg.

Ból w klatce piersiowej

Zlokalizowany najczęściej za mostkiem, trwający krótko, zazwyczaj kilkanaście minut. Może pojawiać się przy wzmożonej aktywności fizycznej, gdy na dworze jest niska temperatura, po posiłku lub po wystąpieniu tachykardii. Ból wieńcowy czy dławicowy ma charakter piekący, rozpierający. Promieniuje on do ramion, szyi i żuchwy.

Kołatanie serca, palpitacja

To przyśpieszenie akcji serca, nawet do 100-120 i więcej uderzeń na minutę. W normalnej sytuacji serce bije około 60 razy w ciągu minuty.

Kolejnymi objawami, które są bardzo poważnymi oznakami chorób układu krążenia to: obrzęki, przesięki do jam ciała, utrata przytomności, bóle i zawroty głowy. Oczywiście, nie wszystkie objawy będą zwiastować wystąpienie choroby serca. Należy pamiętać, że gdy objaw chorobowy przybierze charakter ostry, nie należy zwlekać.

Pamiętaj, gdy wystąpią chociaż 2 objawy, które znacznie utrudniają funkcjonowanie - dzwoń na 112. Dbaj o swoje życie.